Menopauza i inne schorzenia okresu okołomenopauzalnego (ICD-10 „N95”)
Zestawienie tradycyjnie stosowanych surowców roślinnych stosowanych w zwalczaniu symptomów menopauzy [1]
Nazwa rośliny:
Pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa)
Składniki aktywne i sposób działania:
– glikozydy triterpenowe, roślina standaryzowana jest na zawartość 27-deoksyacteiny
– początkowo sądzono, że roślina działabezpośrednio na poziom estrogenów
– obecne badania mówią o odmiennym mechanizmie jej działania
Skutki uboczne i interakcje:
– problemy z przewodem pokarmowym, niedociśnienie tętnicze, bóległowy, zawroty głowy, nudności, reakcje alergiczne
– może reagować ze środkami na nadciśnienie
Nazwa rośliny:
Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)
Składniki aktywne i sposób działania:
– hiperycyna i hiperforyna
– łagodzenie depresji, prawdopodobnie aktywność tej rośliny polega na spowalnianiu wychwytu
zwrotnego serotoniny, norepinefryny i dopaminy
Skutki uboczne i interakcje:
– najczęściej są to problemy z przewodem pokarmowym, reakcje alergiczne, zmęczenie i niepokój
– w niektórych przypadkach wystąpiła mania oraz podostra toksyczna neuropatia
– możliwe wystąpienie nadwrażliwości na światło u osób z jasną karnacją skóry
– interakcje z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny, doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, cyklosporynami, warfaryną, lekami przeciwdrgawkowymi, digoksyną, teofiliną, inhibitorami proteazy HIV
Nazwa rośliny:
Koniczyna łąkowa (Trifolium pratense)
Składniki aktywne i sposób działania:
– prawdopodobnie izoflawony
– substancje o działaniu estrogennym łagodzące klimakterium
Skutki uboczne i interakcje:
– tkliwość piersi, zmiany w cyklu menstruacyjnym, wzrost masy ciała
– prawdopodobnie mogą wystąpić interakcje z antykoagulantami i hormonami
Nazwa rośliny:
Pieprz metystynowy, kava kava (Piper methysticum)
Składniki aktywne i sposób działania:
– kawapyron działający poprzez receptory A-kwasu γ-aminomasłowego zakończeń nerwowych
– stymulacja hormonu folikulotropowego
– wykazuje działanie przeciwlękowe
Skutki uboczne i interakcje:
– problemy żołądkowe, niepokój, rozszerzone źrenice, reakcje alergiczne skóry, zapalenie skóry, zapalenie wątroby
– nasilenie wpływu środków na układ nerwowy, tj. alkohol, benzodiazepiny, barbiturany
Nazwa rośliny:
Arcydzięgiel chiński (Angelica sinensis)
Składniki aktywne i sposób działania:
– prawdopodobnie wykazuje aktywność estrogenną
Skutki uboczne i interakcje:
– krwawienia, nadwrażliwość na światło
– interakcje z antykoagulantami
Nazwa rośliny:
Łopian większy (Arctium lappa)
Składniki aktywne i sposób działania:
– prawdopodobnie wykazuje aktywność estrogenną
Skutki uboczne i interakcje:
– potencjalne interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi
Nazwa rośliny
Lukrecja gładka (Glycyrrhiza glabra)
Składniki aktywne i sposób działania
– zawiera izoflawony i kwas glicyretynowy
– zawarty β-sitosterol
-prawdopodobnie wykazuje aktywność estrogenną
Skutki uboczne i interakcje
– niekorzystny wpływ, zgodny z działaniem adrenokortykotropowym
Nazwa rośliny
Serdecznik pospolity (Leonorus cardiaca)
Składniki aktywne i sposób działania
– zawiera alkaloid leonurynę, która stymulujeaktywność macicy
Skutki uboczne i interakcje
– interakcje z glikozydami nasercowymi, lekami przeciwnadciśnieniowymi
Nazwa rośliny
Pochrzyn skrzydlaty (Dioscorea barbasco/Discorea willosa)
Składniki aktywne i sposób działania
– glikozydy steroidowe, saponiny diosgeniny
– mechanizm działania nieznany
Skutki uboczne i interakcje
– brak poznanych skutków ubocznych i interakcji z innymi lekami
Nazwa rośliny
Olej z wiesiołka (Oenothera biennis)
Składniki aktywne i sposób działania
– bogaty w kwas γ-linolowy powstały podczas częściowej przemiany do prostaglandyny E1
– problemy z układem pokarmowym, bóle głowy
Skutki uboczne i interakcje
– prawdopodobne interakcje z lekami przeciwzapalnymi, kortykosteroidami, β-blokerami, lekami przeciwpsychotycznymi, antykoagulantami, lekami przeciwpadaczkowymi
Nazwa rośliny
Żeń-szeń (Panax ginseng)
Składniki aktywne i sposób działania
– ginsenozydy (saponiny triterpenowe) podejrzewane są o działanie estrogenne
Skutki uboczne i interakcje
– bezsenność, biegunka, krwawienie z pochwy, bóle piersi, nabrzmiałe piersi, wzrost libido, epizody maniakalne, prawdopodobnie odpowiada za wywołanie syndromu Stevensa–Johnsona
– interakcje z monoaminowymi oksydazami, inhibitorami, tj. fenelzyna, zwiększa efekt leków hipoglikemizujących
Nazwa rośliny
Len zwyczajny (Linum usitatissimum)
Składniki aktywne i sposób działania
– podejrzewa się efekt estrogenowy, antyestrogenny i steroidowy
Skutki uboczne i interakcje
– brak skutków ubocznych
– może mieć negatywny wpływ na wchłanianie innych leków
Nazwa rośliny
Pelargonia (Pelargonium graveolens)
Składniki aktywne i sposób działania
– podejrzewa się efekt estrogenny
Skutki uboczne i interakcje
– brak danych
Nazwa rośliny
Szałwia lekarska (Salvia officinalis)
Składniki aktywne i sposób działania
– zapobiega usuwaniu wody
Skutki uboczne i interakcje
– potencjalne interakcje z lekami przeciwnadciśnieniowymi i przeciwcukrzycowymi
______________________________________________________
1. Huntley AL, Ernst E. A systematic review of herbal medicinal products for the treatmenst of menopausal symptoms. Menopause 2003;
